Er is een tijd van Cumming(s) en een tijd van going

Vorige week werd ik verrast door het nieuws dat Dominique Cummings, de speciale adviseur van Boris Johnson, was opgestapt. De grote architect van de Brexit verdween via de achterdeur en liet zijn premier achter vlak voor de belangrijke deadline van 19 november. De datum waarop het concept van het Brexit Akkoord moet worden gepresenteerd aan de EU.

Al sinds eind 2019 wordt er gespeculeerd dat het VK aanstuurt op een harde Brexit. Een koers die door Cummings (en zijn Vote Leave-beweging) al van begin af aan werd toegejuicht. Volgens Cummings de enige manier om de Britse soevereiniteit weer te herstellen. En met de steun van Steve Bannon, dé vertrouweling van President Trump, leek die koers ook daadwerkelijk te zijn ingeslagen.

Totdat het Anglo-Amerikaanse kaartenhuis langzaamaan in elkaar begon te storten. In januari werden de eerste haarscheuren zichtbaar, toen Johnson besloot om Huawei een rol te laten spelen in het 5G-netwerk van het VK. Dit tot grote woede van Trump. De navelstreng werd helemaal doorgeknipt toen Steve Bannon op 19 augustus werd gearresteerd op verdenking van fraude en uit de politiek stapte. Hij zou miljoenen dollars uit de online inzamelingsfonds voor ‘The Wall’ tussen een VS en Mexico hebben verduisterd. De directe link tussen het VK en de VS was verdwenen.

Met de verkiezing van Joe Biden tot nieuwe president van de VS lijkt een harde Brexit tot het verleden te behoren. Biden heeft zich al meerdere keren uitgesproken tegen de Brexit. Met name de mogelijke gevolgen voor de vrede in Noord-Ierland liggen erg gevoelig bij hem. Met zijn Ierse afkomst staat Biden pal achter het Goedevrijdag-akkoord dat in 1998 mede dankzij president Clinton tot stand is gekomen. En daar zal geen verandering in komen.

Maar wat nu? Zal de opportunistische en pragmatische Johnson de veilige kant kiezen? De kant van een (zachte) Brexit-deal. Hij ziet zijn populariteit al maanden lang fors dalen. Het vooruitzicht op een chaotische (harde) Brexit zal bij zijn achterban zeker niet in goede aarde vallen. Daarnaast wordt de roep vanuit Schotland naar onafhankelijkheid met de dag luider. Een harde Brexit zal dit alleen maar versterken. En dat zou zomaar op termijn een einde van het VK kunnen betekenen. Dat wil Johnson niet op zijn conto hebben. Dus wat wordt het? Komt Johnson met een plan of gaat hij met een knal? De tijd zal het leren.